Produkty regionalne i tradycyjne

Ustawa o rejestracji i ochronie nazw i oznaczeń produktów rolnych i środków spożywczych oraz o produktach tradycyjnych (Dz.U. 2005 r., Nr. 10, poz. 68 z późn. zm.) wyznacza organy i jednostki kompetentne w dwóch obszarach:

• oceny wniosków o rejestrację produktów, oraz
• kontroli produktów.

I. ORGANY WŁAŚCIWE W SPRAWIE OCENY WNIOSKÓW O REJESTRACJĘ PRODUKTÓW

Organami właściwymi w sprawie oceny wniosków o rejestrację produktów są:

1. Minister właściwy ds. rynków rolnych, który m.in.:
   • przyjmuje i ocenia wnioski o rejestrację oraz wnioski o zmianę wniosku o rejestrację;
   • prowadzi postępowanie w przypadku wniesienia sprzeciwu przez inne państwo do wniosku o rejestrację zgłoszonego przez Polskę;
   • przyjmuje i zgłasza sprzeciw oraz prowadzi postępowanie w przypadku wniesienia sprzeciwu przez Polskę do wniosku o rejestrację zgłoszonego przez inne państwo;
   • przekazuje do Komisji Europejskiej informacje o organach i jednostkach organizacyjnych właściwych w sprawach kontroli i certyfikacji produktów.
2. Rada do Spraw Tradycyjnych i Regionalnych Nazw Produktów Rolnych i Środków Spożywczych jako organ opiniodawczo-doradczy ministra, który opiniuje:
   • wnioski o rejestrację i wnioski o zmianę specyfikacji;
   • zastrzeżenia do wniosków o rejestrację;
   • sprzeciwy do wniosków o rejestrację wniesionych przez inne państwo;
   • sprzeciwy strony Polskiej do wniosku o rejestrację złożonego przez inne państwo.

II. ORGANY WŁAŚCIWE DO KONTROLI PRODUKTÓW REGIONALNYCH I TRADYCYJNYCH DOKONYWANEJ NA WNIOSEK PRODUCENTA

Organami i jednostkami organizacyjnymi właściwymi w sprawach kontroli i certyfikacji produktów posiadających ChNP, ChOG lub GTS są:

1. Minister właściwy ds. rynków rolnych - upoważniający jednostki certyfikujące, do przeprowadzania kontroli, wydawania i cofania certyfikatów potwierdzających zgodność procesu produkcji produktów posiadających chronioną nazwę pochodzenia, chronione oznaczenie geograficzne lub gwarantowaną tradycyjną specjalność ze specyfikacją;
2. Główny Inspektor Jakości Handlowej Artykułów Rolno-Spożywczych - sprawujący nadzór nad upoważnionymi przez ministra właściwego ds. rynków rolnych jednostkami certyfikującymi;
3. Wojewódzki Inspektor Jakości Handlowej Artykułów Rolno-Spożywczych- przeprowadzający kontrolę zgodności procesu produkcji produktów rolnych i środków spożywczych posiadających chronioną nazwę pochodzenia, chronione oznaczenie geograficzne lub będących gwarantowaną tradycyjną specjalnością ze specyfikacją;
4. Upoważnione jednostki certyfikujące przeprowadzające kontrole oraz wydające i cofające certyfikaty zgodności.

Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi upoważnił sześć prywatnych jednostek certyfikujących do przeprowadzania, wydawania i cofania certyfikatów potwierdzających zgodność ze specyfikacją procesu produkcji produktów rolnych i środków spożywczych posiadających chronioną nazwę pochodzenia, chronione oznaczenie geograficzne lub będących gwarantowaną tradycyjną specjalnością w pełnym zakresie akredytacji (według stanu na dzień 08 stycznia 2009 r.).

III. ZADANIA GŁÓWNEGO INSPEKTORA JAKOŚCI HANDLOWEJ ARTYKUŁÓW ROLNO-SPOŻYWCZYCH W ZAKRESIE NADZORU NAD JEDNOSTKAMI CERTYFIKUJĄCYMI

Główny Inspektor w ramach nadzoru nad jednostkami certyfikującymi:

• kontroluje jednostki certyfikujące w zakresie stosowania przez nie procedur kontrolnych, posiadanych środków technicznych oraz kwalifikacji pracowników;
• dokonuje sprawdzenia dokumentów dotyczących kontroli producentów;
• przeprowadza analizy danych dostarczanych przez jednostki certyfikujące, dotyczących kontroli zgodności procesu produkcji produktów posiadających chronioną nazwę pochodzenia, chronione oznaczenie geograficzne lub będących gwarantowanymi tradycyjnymi specjalnościami ze specyfikacją;
• przekazuje jednostkom certyfikującym wnioski pokontrolne, w których wyznacz termin usunięcia uchybień wskazanych w tych wnioskach.

LISTA POLSKICH PRODUKTÓW ZAREJESTROWANYCH JAKO ChNP, ChOG lub GTS ORAZ UBIEGAJĄCYCH SIĘ O REJESTRACJĘ:

Nazwy zarejestrowane:
- Bryndza podhalańska (ChNP),
- Oscypek (ChNP),
- Redykołka (ChNP),
- Wiśnia nadwiślanka (ChNP)
- Miód wrzosowy z Borów Dolnośląskich (ChOG),
- Rogal świętomarciński (ChOG),
- Wielkopolski ser smażony (ChOG),
- Andruty kaliskie (ChOG),
- Truskawka kaszubska lub Kaszëbskô malëna (ChOG), 
- Staropolski miód pitny półtorak (GTS),
- Staropolski miód pitny dwójniak (GTS),
- Staropolski miód pitny trójniak (GTS),
- Staropolski miód pitny czwórniak (GTS),
- Olej rydzowy (GTS),
- Pierekaczewnik (GTS).

Wnioski o rejestrację opublikowane w Dz.Urz. UE:

- Podkarpacki miód spadziowy (ChNP),

- Śliwka szydłowska (ChOG),

- Miód kurpiowski (ChOG),

- Fasola korczyńska (ChOG),

- Suska sechlońska (ChOG),

- Kiełbasa lisiecka (ChOG),

- Obwarzanek krakowski (ChOG),

- Jabłka łąckie (ChOG),

- Chleb prądnicki (ChOG),

- Kabanosy (GTS),

- Kiełbasa myśliwska (GTS),

- Kiełbasa jałowcowa (GTS).

Wnioski o rejestrację przesłane do Komisji Europejskiej:

- Karp zatorski (ChNP),

- Miód z Sejneńszczyzny (miód z Łoździej) (ChNP),

- Miód drahimski (ChNP),

- Fasola wrzawska (ChNP),

- Fasola ("Piękny Jaś") z Doliny Dunajca (ChNP),

- Jabłka grójeckie (ChOG),

- Kołacz śląski (ChOG).

Źródło: baza danych DOOR